5 Przemian

Rytm dobowy organizmu

zegar kawiat 2
Nasze organy żyją według swojego „rozkładu”, rano i w porze obiadowej są aktywne organy trawienne, a wieczorem i nocą wydalnicze.

Wszystko w świecie żyje według biorytmów natury i organizm człowieka nie jest tu wyjątkiem. Nasz zegar wewnętrzny posiada rytm 24-godzinny. Jest to właściwy, naturalny rytm życia ludzi, sterowany dodatkowo przez fazy dnia i nocy.

„Śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, kolację oddaj wrogowi” – przysłowie chińskie oraz
„Śniadanie zjedz jak król, obiad jak książę, kolację zaś jak żebrak” – przysłowie staropolskie, objaśniają nam kiedy i jaki jeść posiłek.

Godzina 6.00 – 7.00

Nasz organizm budzi się, wzrasta ciśnienie krwi, wraz z pobudką rozpoczyna się wydzielenie hormonów trawiennych, przemiana materii przyspiesza. Jeśli wstaniemy przed 6.00 rano – to cały dzień będziemy aktywni, jeśli wstajemy od 6.00 do 10.00 – to cały dzień czujemy się rozbici. O tej porze należy zafundować sobie pełnowartościowe śniadanie białkowo-węglowodanowe, które da nam energię na najbliższe godziny. Osoby, które lubią dbać o linię powinny wiedzieć, że „rano wszystko dozwolone” Jeśli się do tego zastosujemy, to nawet do południa powinniśmy pracować na pełnych obrotach. Pora największej aktywności hormonów płciowych. Testosteron, męski hormon płciowy osiąga najwyższe stężenie (jest go we krwi o 40% więcej niż o północy), dlatego wielu mężczyzn odczuwa wtedy najsilniejszy popęd płciowy.

Godzina 12.00

Żołądek ponownie sygnalizuje głód. Za to wypoczywa wątroba, znużona wcześniejszą aktywnością. Nie walczmy z nim tylko udajmy się na obiad. Najlepiej bogaty w białko i warzywa, świetnie sprawdzi się tu mięso czy ryba z bukietem warzyw.

Godzina 13.00 – 14.00

Dwie, trzy godziny po obiedzie dopada nas chwilowy spadek sił, który jest wynikiem procesów trawiennych. Wydajność naszego organizmu spada, wątroba zatrzymuje glikogen, więc mięśnie mają mało energii. Mamy niskie ciśnienie. Bez obaw – taki stan nie potrwa długo. Możemy w tym czasie poratować się kawą z ciastkiem owsianym.

Godzina 16.00 – 17.00

Dobry czas na ćwiczenia. Temperatura ciała jest najwyższa, mamy dobrą koordynację ruchową, mięśnie są wytrzymałe, mamy szeroki zakres ruchu w stawach. Trening wykonany w tych godzinach będzie bardziej efektywny!

Godzina 20.00

Żołądek zmniejsza wydzielanie soków trawiennych, przemiana materii spowalnia. Kolacja powinna być lekkostrawna, może zawierać małą porcję węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym, które wzmagają wyrzut insuliny i ułatwiają zasypianie. Zjedzenie późnej i obfitej kolacji spowoduje, że pokarm będzie zalegał długo w żołądku i może zaburzyć spokojny sen.

Godzina 21:00

Początek wydzielania melatoniny. Jest ona najważniejszym hormonem, który steruje cyklem dobowym, a jej wydzielanie uzależnione jest od światła. Noc, a wraz z nią ciemność zwiększają ilość krążącej melatoniny we krwi, co naturalnie nas usypia. Hormon ten wpływa też na działanie insuliny, która reguluje poziom glukozy we krwi.

Godzina 22.00

W organizmie jest teraz największe stężenie melatoniny, powodującej odczucie znużenia. Najlepsza pora, by pójść spać.

Godzina 23.00

Pracę rozpoczyna pęcherzyk żółciowy. Osoby mające z nim problemy zazwyczaj w tym okresie budzą się lub nie potrafią spać.

Godzina 1.00

Podczas snu mózg wyłącza świadomość, ciałem steruje wegetatywny układ nerwowy, który nie podlega naszej woli.

Godzina 3.00 – 5.00

Nerwowy układ wegetatywny delikatnie zaczyna budzić organy wewnętrzne. Nerki przez całą noc ograniczały swoją czynność i o godzinie 5.00 znajdują się w najniższym punkcie aktywności. Mocz o tej porze jest najbardziej zagęszczony, „sole moczowe” wytrącają się najłatwiej, co sprzyja powstawaniu kamieni nerkowych. W tych godzinach aktywne są płuca, dlatego zazwyczaj o tej porze budzą się palacze, astmatycy, chorzy na oskrzela, z katarem i ze stanami zapalnymi dróg oddechowych. Jest to czas najgłębszej melancholii i na osoby, które budzą się przedwcześnie, nachodzą najczarniejsze myśli. W tym okresie człowiek odczuwa największy strach i bojaźń. Każda drobnostka nabiera olbrzymiego znaczenia.

Rozregulowanie rytmu dobowego

W nocy poziom insuliny jest niski, gdyż nie dostarczamy pokarmu, a wraz z nim węglowodanów, które miałyby być magazynowane w postaci glikogenu w wątrobie (dzięki insulinie). Natomiast zaburzenia snu, praca na nocne zmiany lub po prostu długie wieczorne przesiadywanie przed telewizorem powoduje rozregulowanie rytmu dzień/noc. Wówczas istnieje prawdopodobieństwo, że melatonina będzie działała hamująco na wydzielenie insuliny, co może być jedną z przyczyn pojawienia się u takiej osoby cukrzycy typu II. Dodatkowo osoby późno chodzące spać lub krótko śpiące są narażone na otyłość. Udowodniono, że brak snu powoduje zwiększone wydzielanie greliny, która odpowiada za wzrost apetytu.

Na podstawie okołodobowego rytmu biologicznego możemy ustalić godziny najwyższej i najniższej aktywności  poszczególnych narządów. Jest to niezwykle przydatne dla korzystnego przyjmowania leków.

Chory narząd

Godziny najwyższej aktywności

Godziny najniższej aktywności (czas korzystny do przyjmowania leków)

Wątroba

1-3

13-15

Płuca

3-5

15-17

Jelito grube

5-7

17-19

Trzustka, śledziona

9-11

21-23

Serce

11-13

23-1

Jelito cienkie

13-15

1-3

Pęcherz moczowy

15-17

3-5

Nerki

17-19

5-7

Układ krwionośny, funkcje płciowe

19-21

7-9

Produkcja ciepła

21-23

9-11

Woreczek żółciowy

21-1

11-13

Jeśli żyjemy w swoim naturalnym rytmie, ma to pozytywny wpływ na nasze zdrowie i kondycję, jesteśmy bardziej wypoczęci i produktywni.

Chociaż u każdego nieco inaczej działa zegar biologiczny i nie zawsze jego wskazówki pokrywają się z tymi zegarowymi, można jednak znaleźć wspólne cechy. Warto je poznać, żeby lepiej zaplanować dzień. W ten sposób możemy zapewnić sobie lepsze zdrowie i lepsze samopoczucie.

Zegar biologiczny podlega starzeniu ze względu na spadek aktywności hormonów płciowych. Z tego powodu doba ulega swoistemu „skróceniu”.

Literatura: wykorzystano fragmenty z artykułu  Moniki Stromkie-Złomaniec – specjalisty ds. żywienia człowieka, Poradnia dietetyczna Dietosfera

3 komentarzy

Odpowiedz na „EmilkaX